Thị trường heo phản ứng thế nào với giá xăng dầu?
“Thiên nga đen” từ chiến sự Mỹ – Israel với Iran dường như chưa có tác động lập tức đến giá heo hơi tại Việt Nam. Tuy nhiên, dựa trên biến động lịch sử, phản ứng của thị trường này dường như có độ trễ nhất định.
Khác với các mặt hàng nông sản thông thường, thị trường chăn nuôi heo Việt Nam đã không có phản ứng tức thì sau khi thông tin xung đột vũ trang giữa Mỹ – Israel và Iran nổ ra vào cuối tháng 2/2026. Trái lại, giá heo hơi thời điểm ấy có xu hướng giảm, ngược với giá nhiên liệu, phân bón và ngũ cốc.
Sự trái ngược này là do sức ép xả hàng sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, kết hợp sức mua chững lại giai đoạn sau Tết như mọi năm. Tuy nhiên, theo báo cáo của Agromonitor, điều này không đồng nghĩa với việc thị trường heo đứng ngoài các tác động của địa chính trị toàn cầu.
Dẫn về quá khứ, kịch bản tương tự đã từng xuất hiện vào năm 2022 – thời điểm xung đột vũ trang Nga – Ukraine nổ ra. Khi đó, giá heo hơi không có nhiều biến động, nhưng ngấm dần vào chuỗi cung ứng khi gánh nặng chi phí đầu vào tăng lên (như thức ăn chăn nuôi) và tác động đến những tháng sau đó.
Chi phí lớn nhất của ngành chăn nuôi heo
Nhìn về quá khứ, cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 – khi các nước Ả Rập ngừng cung cấp dầu cho những quốc gia ủng hộ Israel trong Chiến tranh Yom Kippur – đã làm giá dầu thế giới tăng bằng lần chỉ trong vài tháng. Hệ quả là lạm phát gia tăng cùng chi phí sản xuất nông nghiệp tăng vọt.
Năm 2022, xung đột giữa Nga và Ukraine cũng gây ra tác động tương tự, làm đứt gãy chuỗi cung ứng nông sản như lúa mì, bắp và phân bón, cũng như thị trường năng lượng. Giá nông sản theo đó cũng tăng mạnh.
Cuộc xung đột giữa Iran với Mỹ – Israel năm 2026 cũng đang tạo ra một cơn khủng hoảng năng lượng, một “thiên nga đen” đối với nền kinh tế toàn cầu. Còn với ngành chăn nuôi heo, giá cước vận chuyển trong tháng 3 dần đội lên theo giá nhiên liệu, tăng khoảng 15 – 20% so với trước xung đột, theo số liệu của Agromonitor.
Ghi nhận từ đơn vị chuyên phân tích và dự báo thị trường nông sản này, luồng lưu chuyển heo Bắc – Trung – Nam đã có sự điều chỉnh giá. Tuyến vận chuyển từ miền Trung ra miền Bắc để nuôi heo gột từng lên tới 55-60 triệu đồng/xe, nay các nhà xe đã rục rịch thu thêm 5-10 triệu đồng/xe. Ở các tuyến ngắn hơn (100 – 200km) từ tổng kho đến hệ thống lò mổ, chi phí hậu cần cũng đội thêm 200-500 đồng/kg heo thịt.
Chi phí vận chuyển chịu ảnh hưởng trực tiếp từ “thiên nga đen” dầu khí. Nhưng một yếu tố chịu ảnh hưởng gián tiếp lại mang đến tác động lớn hơn, đó là giá nông sản. Xét theo logic thông thường, giá năng lượng và phân bón tăng sẽ đẩy chi phí sản xuất các loại cây trồng nguyên liệu như bắp và đậu nành đi lên, qua đó làm gia tăng giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trên thị trường quốc tế. Lãnh đạo của một doanh nghiệp chăn nuôi heo từng tiết lộ, bắp và đậu nành nằm trong số các thành phần chính để sản xuất nguyên liệu thức ăn chăn nuôi – thứ có thể chiếm tới trên 60% cơ cấu giá thành của các đơn vị chăn nuôi heo hiện tại.
Theo số liệu ghi nhận, từ đầu tháng 3/2026, giá cám thành phẩm đã nhích lên 200-500 đồng/kg. Đáng nói, mức tăng này chỉ được đánh giá là dư chấn của đợt tăng giá nguyên liệu trước đó, chưa tính tới tác động của cuộc chiến này.
Ngay khi xung đột bùng nổ, rủi ro hàng hải đẩy chỉ số vận tải biển Baltic Dry Index (BDI) chuyên chở hàng rời lên mức đỉnh 2 tháng. Tính đến giữa tháng 3/2026, giá basis của bắp nhập khẩu đã tăng thêm 14 – 18%, còn khô đậu nành vọt lên 40 – 50%, khiến mỗi tấn nguyên liệu đắt hơn khoảng 20 USD so với tháng trước. Tại thị trường nội địa, có thời điểm giá khô đậu nành tăng 1,000 đồng/kg chỉ trong nửa tháng.
Vào giữa tháng 3, chỉ số BDI đã hạ nhiệt, nhưng vẫn cao so với mặt bằng chung 2 tháng, đồng nghĩa với rủi ro hiện hữu chi phí về logistics. Việt Nam hiện vẫn phải nhập khẩu trên 60% nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Theo Agromonitor, biến động của chi phí vận tải quốc tế có thể lan tỏa vào giá thức ăn chăn nuôi trong nước trong thời gian tới, kéo theo áp lực đối với ngành chăn nuôi heo.
Giá thành chăn nuôi heo có thể neo cao
Chi phí đầu vào phình to tác động trực tiếp đến giá thành chăn nuôi.
Theo Agromonitor đánh giá, trong kịch bản xung đột hạ nhiệt, giá nguyên liệu có thể chỉ nhích nhẹ theo giá cước vận chuyển neo cao, biên độ tăng ở mức vừa phải, khả năng hấp thụ ổn định. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài, giá nguyên liệu sẽ tiếp tục tăng, đẩy giá thành chăn nuôi heo lên cao. Đặc biệt, trường hợp xung đột kéo dài và việc gián đoạn vận chuyển tại eo biển Hormuz trở nên trầm trọng hơn, chuỗi cung ứng có thể đứt gãy, tạo ra mặt bằng giá mới. Chi phí giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng mạnh ngay trong quý 2 để bù đắp chi phí nguyên liệu đầu vào, đẩy giá thành chăn nuôi tăng cao.
Các dự báo trước xung đột cho rằng, giá heo giống có thể hạ nhiệt do lượng heo tái đàn từ công nghiệp và chăn nuôi nhỏ lẻ. Tuy nhiên, với “thiên nga đen”, giá thành chăn nuôi gần như chắc chắn sẽ tăng, dù ở mức nào còn phụ thuộc vào kịch bản diễn ra.
Ông Nguyễn Văn Minh – Phó Tổng giám đốc phụ trách kỹ thuật của Nông nghiệp BAF cũng đồng tình với quan điểm này, với nhận định giá xăng dầu biến động làm giá vận chuyển thức ăn chăn nuôi tăng lên và tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất. Câu chuyện này sẽ áp dụng chung với toàn bộ các doanh nghiệp, tuy nhiên, biên độ tác động phụ thuộc vào việc chốt đơn hàng ở tùy thời điểm. Ông chia sẻ, các công ty chăn nuôi thường phải dự trữ nguyên liệu thức ăn chăn nuôi từ 1-3 tháng tùy theo chiến lược, và nếu nhập đúng ở thời điểm giá cao, sẽ phải sử dụng mức giá đó cho đến khi hết hàng.
Diễn biến giá heo sẽ ra sao?
Một thực tế của ngành heo là giá heo hơi có thể không quá phụ thuộc vào giá thành. Theo ông Minh, mức giá heo hơi cao hay thấp còn phụ thuộc vào yếu tố cung và cầu của thị trường, vào sản lượng bán ra và khả năng đáp ứng của các doanh nghiệp. Ngoài ra, việc giá xăng dầu tăng cũng khó tác động tiêu cực đến giá heo.
“Trong năm 2026, giá heo sẽ không giảm đột biến, trừ phi có các yếu tố bất lợi, nhiều trang trại bị ảnh hưởng buộc phải bán tháo heo ra thị trường, đẩy cung tăng và làm giá giảm xuống trong ngắn hạn. Nhưng sau đó, nguồn cung giảm mà nhu cầu giữ nguyên, giá sẽ bật tăng trở lại. Trong điều kiện thuận lợi, nền giá heo năm 2026 sẽ không thấp, duy trì từ mức 60,000 đồng/kg trở lên. Việc chi phí xăng dầu tăng chỉ làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp chứ không thể khiến giá heo đi xuống. Trong kịch bản tốt, giá heo sẽ đạt khoảng 65,000 – 68,000 đồng/kg”, trích lời ông Minh.
Tương tự, Tổng Giám đốc Phạm Thị Hồng Vân của Nông nghiệp Hòa Phát (HOSE: HPA) nhận xét giá thành thức ăn chăn nuôi có thể tăng khoảng 10% so với năm trước, nhưng thị trường không cho phép đẩy toàn bộ vào giá bán. “Giá bán có thể chỉ tăng khoảng 7-8%. Biên lợi nhuận của mảng thức ăn chăn nuôi sẽ giảm khoảng 2-3%”.
Trước ý kiến nghi ngại tình hình dư cung heo tại Trung Quốc đang đẩy giá heo đi xuống có thể làm tăng rủi ro heo nhập lậu, ông Minh cho rằng rủi ro này không đáng kể. “Đối với Việt Nam hiện tại, chuyện giá heo ở Trung Quốc không còn quá gây ảnh hưởng. Trước kia, Việt Nam xuất khẩu heo sang Trung Quốc thì mới phụ thuộc. Còn giờ, Việt Nam không xuất khẩu heo mà biên giới cũng không có cơ hội nhập về, nên điều này không gây ảnh hưởng”.
– 08:00 06/05/2026